{"id":226,"date":"2020-03-24T13:29:12","date_gmt":"2020-03-24T12:29:12","guid":{"rendered":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/?page_id=226"},"modified":"2022-10-25T11:45:51","modified_gmt":"2022-10-25T09:45:51","slug":"nederlands-als-pluricentrische-taal","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/nederlands-als-pluricentrische-taal\/","title":{"rendered":"Nederlands als pluricentrische taal"},"content":{"rendered":"\r\n<div class=\"wp-block-group alignfull\">\r\n<div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\r\n<h1 class=\"has-text-align-left wp-block-heading\">Nederlands als pluricentrische taal<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-649 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/buch-e1585856878476.png\" alt=\"\" width=\"100\" height=\"100\" \/><\/h1>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\r\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis: 66.66%\">\r\n<p><a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/over-dutch\/project-summary\/\">Dutch++<\/a> steunt op het idee dat het Nederlands als <strong>pluricentrische taal<\/strong> opgevat kan worden. Dat betekent dat het Nederlands in verschillende landen <strong>nationale vari\u00ebteiten<\/strong> heeft ontwikkeld. Wij nemen aan dat Vlaanderen (Belgi\u00eb), Suriname en Nederland tot \u00e9\u00e9n taalgemeenschap behoren, maar dat ze hun eigen nationale vari\u00ebteit van de standaardtaal hebben. Ook deze vari\u00ebteiten vormen geen homogene blokken die naast elkaar staan, maar ze vertonen uiteraard zelf ook weer interne variatie. De namen <strong>Belgisch-Nederlands, Surinaams-Nederlands en Nederlands-Nederlands<\/strong> die we op deze website gebruiken drukken uit dat wij ze beschouwen als drie <strong>gelijkwaardige <\/strong>vari\u00ebteiten. Kortom: met Dutch++ willen we een bijdrage leveren aan een pluricentrische beschrijving van het Nederlands waarin de nationale vari\u00ebteiten gelijkwaardig naast elkaar staan en waarin er ook aandacht is voor variatie binnen deze vari\u00ebteiten.<br \/><br \/><\/p>\r\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_W6ciLKxAXTc\"><div id=\"lyte_W6ciLKxAXTc\" data-src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FW6ciLKxAXTc%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/W6ciLKxAXTc\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FW6ciLKxAXTc%2F0.jpg\" alt=\"YouTube video thumbnail\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Bekijk deze video op YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><\/p>\r\n<p><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis: 33.33%\">\r\n<figure class=\"wp-block-table\">\r\n<table>\r\n<tbody>\r\n<tr>\r\n<td><strong>Inhoudsopgave<\/strong><br \/><br \/>1. <a href=\"#pluricentriciteit\">Pluricentriciteit<\/a><br \/>2. <a href=\"#pluricentrisch\">Welke talen zijn pluricentrisch?<\/a><br \/>3. <a href=\"#NLpluricentrisch\">Nederlands als pluricentrische taal<\/a><br \/>4. <a href=\"#verschillend\">Gelijkwaardig, maar verschillend<\/a><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"192\" class=\"wp-image-62\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/NTU-03-Taalgebied-300x192.gif\" alt=\"\" \/><\/figure>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Anike <\/strong>is Nederlandse. Ze studeert al 2,5 jaar in Belgi\u00eb. Haar Nederlandse familie zegt dat ze een Belgisch accent heeft gekregen. Dat vinden ze schattig, maar tegelijk zeggen ze: &#8220;Praat eens Nederlands!&#8221;.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><strong>Pluricentriciteit<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"pluricentriciteit hiddenText text-showed\">\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">Het begrip \u2018pluricentrische talen\u2019 heeft zijn oorsprong in de jaren zeventig. Het werd voor het eerst gebruikt door Heinz Kloss (<a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">1978<\/a>). De benaming <em>\u2018pluri-centrisch\u2019<\/em> is van Latijnse oorsprong en verwijst naar het kenmerk dat een taal door <strong>meerdere centra<\/strong> bepaald wordt. Het begrip is verbonden met nationale staten: een pluricentrisch model kan alleen toegepast worden op een taal die in twee of meer landen voorkomt en daar offici\u00eble functies vervult, zoals het Engels in de Verenigde Staten en op de Britse Eilanden. In het standaardtaalgebruik tussen die landen zijn er verschillen ontstaan, waardoor zich <strong>nationale vari\u00ebteiten<\/strong> hebben ontwikkeld, zoals het Amerikaans-Engels en het Brits-Engels. In een pluricentrische opvatting worden deze nationale vari\u00ebteiten als <strong>gelijkwaardig <\/strong>beschouwd. Dat betekent dat er geen vari\u00ebteit is die als \u2018beter\u2019 of \u2018correcter\u2019 gewaardeerd wordt dan de andere, maar dat ze gelijkwaardig naast elkaar staan.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">De nationale vari\u00ebteiten laten taalgebruikers uit verschillende landen toe om in dezelfde taal te communiceren, maar wel tegelijk hun eigenheid uit te drukken. Er is dus een wisselwerking tussen eenheid (nationale vari\u00ebteiten bepalen samen \u00e9\u00e9n taal) en verscheidenheid (ze onderscheiden zich duidelijk van elkaar). Het behoort tot menselijk gedrag dat we ons aan elkaar willen aanpassen, maar ook juist van elkaar proberen te onderscheiden. Daar gebruiken we onder andere taal voor. Het gebruik van een nationale vari\u00ebteit laat zien dat je bij een bepaald land hoort en\/of je met een bepaald land identificeert. Een nationale vari\u00ebteit heeft dus een belangrijke symboolfunctie voor een land: ze is de uitdrukking van een <strong>nationale identiteit<\/strong>.<\/p>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Welke talen zijn pluricentrisch?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"pluricentrischetalen hiddenText text-showed\">\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">Het Duits en het Engels worden algemeen beschouwd als pluricentrische talen. Wereldwijd zijn er tal van talen die we pluricentrisch kunnen noemen als we aannemen dat deze talen door meer dan \u00e9\u00e9n centrum worden bepaald. Taalwetenschappers hanteren wel verschillende criteria waardoor de lijst van pluricentrische talen er bij iedereen anders uitziet.<\/p>\r\n<ul>\r\n<li>Dat het <strong>Duits<\/strong> algemeen erkend is als pluricentrische taal is vooral de verdienste van Michael Clyne en zijn publicaties sinds 1984 (zie <a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">Muhr 2003<\/a>, die dieper ingaat op het Duits als pluricentrische taal).Heinz Kloss <a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">(1978<\/a>) heeft het Duits ook al als pluricentrische taal beschreven.<\/li>\r\n<li>Het <strong>Engels <\/strong>is ook algemeen erkend als pluricentrische taal. Idee\u00ebn hierover bestaan al langer en deze status is vandaag volkomen vanzelfsprekend en natuurlijk (<a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">Muhr 2003<\/a>).<\/li>\r\n<li><a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">Muhr (2003)<\/a> rekent tot de pluricentrische talen: het Arabisch, Chinees, Duits, Engels, Frans, Grieks, Hindi-Urdu, Italiaans, Koreaans, Maleis, Nederlands, Portugees, Spaans en Zweeds. De lijst van <a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">Clyne (1992)<\/a> zou beperkter zijn. <a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">Muhr (2003)<\/a> noemt nog een aantal talen waarvoor het niet zeker is of we een pluricentrische status mogen aannemen: Albaans, Armeens, Bosnisch (Servisch), Hongaars, Moldavisch (Roemeens), Russisch. Het is opmerkelijk dat daar verschillende talen met een groot aantal sprekers bij zijn.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Nederlands als pluricentrische taal<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"Nedpluricentrisch hiddenText text-showed\">\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">In een pluricentrische opvatting wordt aangenomen dat Vlaanderen, Suriname \u00e9n Nederland wel tot \u00e9\u00e9n taalgemeenschap behoren, maar dat ze hun eigen vari\u00ebteit van de standaardtaal hebben die bepaald wordt door een eigen normgevende regio. De namen <strong>Belgisch-Nederlands<\/strong>,<strong> Surinaams-Nederlands <\/strong>en <strong>Nederlands-Nederlands<\/strong> die we op deze website gebruiken zijn een uitdrukking van de lingu\u00efstische gelijkwaardigheid van die drie nationale vari\u00ebteiten van de Nederlandse standaardtaal. Niet iedereen is het eens met de opvatting dat het Nederlands-Nederlands, Belgisch-Nederlands en Surinaams-Nederlands als aparte nationale vari\u00ebteiten van het Nederlands gezien moeten worden.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">Het bestaan van <strong>standaardtalige verschillen binnen het Nederlands<\/strong> is in ieder geval w\u00e9l algemeen aanvaard (vgl. <a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-nederlands-in-belgie-en-nederland\/\u201c\">Boonen &amp; Harmes 2012<\/a>).\u00a0Bepaalde verschillen zijn in naslagwerken vastgelegd, maar dan gaat het vooral om lexicale varianten. In woordenboeken krijgen standaardtalige Belgische varianten sinds enkele jaren het label \u2018Belgisch Nederlands\u2019. Het Nederlandse Nederlands werd en wordt vaak als uitgangspunt of norm genomen. De codificatie van de Belgische vari\u00ebteit werd sterk door Nederland gestuurd, waarbij Vlaamse varianten als afwijkend of als regionalismen betiteld werden (<a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">Muhr 2003<\/a>). Dat kwam bijvoorbeeld tot uiting in woordenboeken die een label \u2018Zuid-Nederlands\u2019 gebruikten voor alle woorden die buiten hun eigen norm vielen.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">De scheve verhouding tussen het Nederlandse en Belgische Nederlands is tegenwoordig wat rechtgetrokken. Een grote stap tot integratie betekende de <strong>samenwerking van Nederland en Vlaanderen in de Nederlandse Taalunie<\/strong>. Pas sinds kort geven woordenboeken ook een label \u2018Nederlands Nederlands\u2019 aan woorden die alleen in Nederland gangbaar zijn. Er is ook meer erkenning gekomen voor de Surinaamse vari\u00ebteit. Zo heeft het Van Dale-woordenboek een aantal Surinaams-Nederlandse woorden opgenomen. Maar een systematische, wetenschappelijke beschrijving van de Belgische, Nederlandse en Surinaamse vari\u00ebteit van het Nederlands ontbreekt tot dusver.<\/p>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Gelijkwaardig, maar verschillend<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">Dat er nationale vari\u00ebteiten van de Nederlandse standaardtaal bestaan, betekent nog niet dat ze binnen hun nationale grenzen dezelfde gebruikspraktijk kennen, dezelfde acceptatie genieten of er dezelfde registers van bestaan. Het blijkt dat de nationale standaardtalen een geheel eigen karakter en verspreiding hebben. Dat heeft veel met historische ontwikkelingen te maken en met eigen standaardtaalideologie\u00ebn, of net het ontbreken daarvan.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">Met het project Dutch++ willen we een bijdrage leveren aan een pluricentrische beschrijving van het Nederlands waarin de nationale vari\u00ebteiten gelijkwaardig naast elkaar staan. Daarbij horen aangepaste oefeningen waarin verschillende Nederlandse vari\u00ebteiten als gelijkwaardig worden aangeboden.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"wp-block-image\">\r\n<figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<\/div>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nederlands als pluricentrische taal Dutch++ steunt op het idee dat het Nederlands als pluricentrische taal opgevat kan worden. Dat betekent dat het Nederlands in verschillende landen nationale vari\u00ebteiten heeft ontwikkeld. Wij nemen aan dat Vlaanderen (Belgi\u00eb), Suriname en Nederland tot \u00e9\u00e9n taalgemeenschap behoren, maar dat ze hun eigen nationale vari\u00ebteit van de standaardtaal hebben. Ook &#8230; <a title=\"Nederlands als pluricentrische taal\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/nederlands-als-pluricentrische-taal\/\" aria-label=\"Lees meer over Nederlands als pluricentrische taal\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4734,"featured_media":0,"parent":223,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-226","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4734"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=226"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3994,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/226\/revisions\/3994"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}