{"id":234,"date":"2020-03-24T18:59:19","date_gmt":"2020-03-24T17:59:19","guid":{"rendered":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/?page_id=234"},"modified":"2022-10-25T11:47:45","modified_gmt":"2022-10-25T09:47:45","slug":"taalvariatie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalvariatie\/","title":{"rendered":"Taalvariatie"},"content":{"rendered":"\r\n<div class=\"wp-block-group alignfull\">\r\n<div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\r\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Taalvariatie<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-649 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/buch-e1585856878476.png\" alt=\"\" width=\"100\" height=\"100\" \/><\/h1>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\r\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis: 66.66%\">\r\n<p>Er zijn verschillende verschijningsvormen van het Nederlands oftewel verschillende Nederlandse <strong>(taal)vari\u00ebteiten<\/strong>. Het bestaan van verschillende taalvari\u00ebteiten wordt met het begrip <strong>(taal)variatie <\/strong>aangeduid. Het taalgebruik van mensen varieert afhankelijk van de plaats waar ze vandaan komen, de groep waartoe ze behoren, de situatie waarin ze zich bevinden,&#8230; Om een kenmerk van een vari\u00ebteit aan te duiden (bv. de uitspraak van een bepaalde klank) gebruiken we het begrip <strong>(taal)variant<\/strong>.<br \/><br \/><\/p>\r\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_E0sVjU16Kh8\"><div id=\"lyte_E0sVjU16Kh8\" data-src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FE0sVjU16Kh8%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/E0sVjU16Kh8\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FE0sVjU16Kh8%2F0.jpg\" alt=\"YouTube video thumbnail\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Bekijk deze video op YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><\/p>\r\n<p><\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis: 33.33%\">\r\n<figure class=\"wp-block-table\">\r\n<table>\r\n<tbody>\r\n<tr>\r\n<td><strong>Inhoudsopgave<\/strong><br \/><br \/>1. <a href=\"#wat\">Wat is een &#8216;vari\u00ebteit&#8217;?<\/a><br \/>2. <a href=\"#variant\">Wat is een &#8216;variant&#8217;?<\/a><br \/>3. <a href=\"#taalvariatie\">Wat is &#8217;taalvariatie&#8217;?<\/a><br \/>4. <a href=\"#types\">Welke types taalvari\u00ebteiten bestaan er?<\/a><br \/>5. <a href=\"#verieteitencontinuum\">Het vari\u00ebteitencontinu\u00fcm<\/a><br \/>6. <a href=\"#varieteit\">Een vari\u00ebteit of een taal?<\/a><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><strong>Rachim <\/strong>is Surinamer. Hij vertelt over de vari\u00ebteit die hij het mooist vindt: het Nederlands gesproken door Surinamers die in Nederland wonen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><br \/><a id=\"wat\"><\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><strong>Wat is een &#8216;vari\u00ebteit&#8217;?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">\u2018Het Nederlands\u2019 bestaat eigenlijk niet. Wat wij een \u2018taal\u2019 noemen, zoals het Nederlands, het Engels of het Frans, is een verzamelnaam voor een heleboel <em>soorten<\/em> taal. Er zijn verschillende verschijningsvormen van het Nederlands oftewel verschillende Nederlandse vari\u00ebteiten. Limburgs, West-Vlaams, Gronings en Gents zijn vari\u00ebteiten van het Nederlands, maar jongerentaal, gametaal, voetbaltaal, wetenschappelijke taal en sms-taal zijn dat ook.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<ul class=\"wp-block-list\">\r\n<li>Elke vari\u00ebteit wordt gesproken door een specifieke groep in de samenleving.<\/li>\r\n<li>Elke vari\u00ebteit heeft een aantal opvallende eigen kenmerken, zoals een eigen uitspraak, eigen woorden of eigen grammaticaregels.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"wp-block-image\">\r\n<figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><strong>Wat is een &#8216;variant&#8217;?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"variant hiddenText text-showed\">\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">De term \u2018<strong>variant<\/strong>\u2019 wordt gebruikt om een kenmerk van een vari\u00ebteit aan te duiden.<\/p>\r\n<ul>\r\n<li>De woorden <em>friet <\/em>en <em>patat <\/em>zijn twee lexicale varianten om te verwijzen naar &#8216;gefrituurde aardappelstaafjes&#8217;.<\/li>\r\n<li>De verschillende manieren om de Nederlandse &#8216;r&#8217; uit te spreken noemen we ook varianten. De laatste klank in <em>maar <\/em>wordt in Vlaanderen vaak &#8216;rollend&#8217; uitgesproken: sprekers laten het puntje van de tong trillen. In Nederland hoor je ook vaak een uitspraak waarbij er geen trilling is van de tongpunt.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><strong>Wat is &#8217;taalvariatie&#8217;?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"taalvariatie hiddenText text-showed\">\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">Het bestaan van verschillende taalvari\u00ebteiten wordt met het begrip \u2018<strong>taalvariatie\u2019<\/strong> aangeduid.<\/p>\r\n<ul>\r\n<li>Enerzijds verwijst de term \u2018taalvariatie\u2019 naar de verscheidenheid aan taalgebruik binnen een taalgebied of naar het geheel aan verschijningsvormen van een bepaalde taal.<\/li>\r\n<li>Tegelijk is &#8217;taalvariatie&#8217; ook een vaardigheid van alle taalgebruikers. Elke taalgebruiker beschikt namelijk over een <strong>repertoire<\/strong> <strong>van vari\u00ebteiten<\/strong>. Dat betekent dat iedereen verschillende vari\u00ebteiten beheerst en die flexibel kan gebruiken afhankelijk van de situatie. Hoe groot iemands repertoire is, of hoe veel vari\u00ebteiten hij\/zij beheerst, is per persoon verschillend en afhankelijk van allerlei factoren.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>Waarom zijn er zo veel vari\u00ebteiten? Lees verder in het hoofdstuk <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taal-en-identiteit\/\">Taal en identiteit.<\/a><\/p>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><strong>Welke types taalvari\u00ebteiten bestaan er?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"typesvar hiddenText text-showed\">\r\n<ul>\r\n<li>Bij verschillende geografische gebieden horen verschillende Nederlandse vari\u00ebteiten, die we <strong>geografische vari\u00ebteiten<\/strong> noemen. Er wordt Nederlands gesproken in Nederland, het noorden van Belgi\u00eb (Vlaanderen) en in Suriname. Dat zijn verschillende Nederlandse vari\u00ebteiten in verschillende landen, die eigen kenmerken hebben (bv. uitspraak en woorden). Maar ook binnen deze landen zijn er grotere en kleinere regio\u2019s waar verschillende Nederlandse vari\u00ebteiten met eigen kenmerken worden gesproken. Volgens de grootte van het gebied waar de vari\u00ebteit gebruikt wordt, onderscheiden taalwetenschappers de volgende geografische vari\u00ebteiten: <strong>nationale vari\u00ebteiten &gt; bovenregionale (supraregionale) vari\u00ebteiten &gt; regiolecten of regionale vari\u00ebteiten &gt; <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/dialect\/\">dialecten<\/a><\/strong>.<\/li>\r\n<li>Er zijn niet alleen geografische maar ook <strong>sociale vari\u00ebteiten<\/strong>. Dat zijn de verschillende soorten Nederlands die bij verschillende sociale groepen in de samenleving horen. Taalwetenschappers hebben deze groepen ge\u00efdentificeerd op basis van een aantal sociale kenmerken zoals leeftijd, geslacht, sociaal-economische klasse, opleidingsniveau. Zie de pagina over <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/sociolect\/\">sociolect<\/a>.<\/li>\r\n<li>Verder bestaan er verschillende <strong>stijlen<\/strong> <strong>of registers<\/strong>. Ook die kunnen op een schaal of een continu\u00fcm worden geplaatst gaande van heel formeel tot heel informeel. Taalgebruikers kiezen voor een <strong>formele stijl <\/strong>in een formele situatie (bv. een toespraak door de burgemeester) en voor een <strong>informele stijl <\/strong>in een informele situatie (bv. een gesprek onder vrienden in een caf\u00e9). Elke taalgebruiker beschikt over een repertoire van stijlen.<\/li>\r\n<li>Tot slot zijn er <strong>vaktalen of jargons<\/strong> die samenhangen met een specifieke beroepsgroep (bv. wetenschappers of advocaten), een bepaald onderwerp (bv. geneeskunde, taalkunde of wiskunde) of activiteit (bv. voetbal of duivenmelken). Ze onderscheiden zich vooral door specifieke woordenschat. Via de website van de Taalunie vind je <a href=\"https:\/\/ivdnt.org\/terminologie\/termenlijsten\/?start=10\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">termenlijsten<\/a> voor verschillende onderwerpen. Er kunnen ook andere kenmerken met vaktalen verbonden zijn. Vaktalen worden vooral gebruikt om technische concepten exact aan te duiden maar er kan ook een sociale functie zijn, bv. om buitenstaanders uit te sluiten of een bepaalde status te symboliseren (bv. dokter tegenover pati\u00ebnt). Zie <a href=\"dutch\/literatuur-pluricentrische-talen\/\u201c\">Trudgill (1999: 122)<\/a>.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><strong>Het vari\u00ebteitencontinu\u00fcm<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">De verschillende Nederlandse vari\u00ebteiten kun je niet strikt van elkaar scheiden. Je kunt ze grafisch weergeven als een <strong>continu\u00fcm<\/strong>. Dat is een wetenschappelijke term voor een voorstelling waarbij de elementen op \u00e9\u00e9n lijn liggen en geleidelijk in elkaar overgaan.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"wp-block-image\">\r\n<figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><strong>Een vari\u00ebteit of een taal?<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"varoftaal hiddenText text-showed\">\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">Het belangrijkste argument om een bepaalde talige code een Nederlandse vari\u00ebteit te noemen, zijn overeenkomsten in structuur of systeem ten opzichte van andere Nederlandse vari\u00ebteiten en het feit dat ze in principe onderling verstaanbaar zijn. De ene vari\u00ebteit kan van de andere onderscheiden worden op basis van de groep die ze spreekt en op basis van een aantal systematische vormkenmerken. Of een bepaalde code een &#8216;vari\u00ebteit&#8217; of een aparte &#8217;taal&#8217; is, is een moeilijk probleem. Wat bij het onderscheid tussen \u2018talen\u2019 en \u2018vari\u00ebteiten\u2019 een belangrijke rol speelt, is de motivatie van de sprekers. Zolang sprekers in Nederland, Suriname en Belgi\u00eb aannemen dat ze tot \u00e9\u00e9n taalgemeenschap behoren, hebben we te maken met vari\u00ebteiten van \u00e9\u00e9n taal. Maar als de sprekers in \u00e9\u00e9n van deze landen zich als autonome taalgemeenschap beschouwen (waar bv. nationalistische redenen voor kunnen zijn), kan dat als argument gelden om van aparte talen uit te gaan.<\/p>\r\n<p>Meer lezen? Ga naar de discussie over het onderscheid tussen <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/dialect\/\">taal en dialect<\/a>.<\/p>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Taalvariatie Er zijn verschillende verschijningsvormen van het Nederlands oftewel verschillende Nederlandse (taal)vari\u00ebteiten. Het bestaan van verschillende taalvari\u00ebteiten wordt met het begrip (taal)variatie aangeduid. Het taalgebruik van mensen varieert afhankelijk van de plaats waar ze vandaan komen, de groep waartoe ze behoren, de situatie waarin ze zich bevinden,&#8230; Om een kenmerk van een vari\u00ebteit aan te &#8230; <a title=\"Taalvariatie\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalvariatie\/\" aria-label=\"Lees meer over Taalvariatie\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4743,"featured_media":0,"parent":223,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-234","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4743"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=234"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3995,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/234\/revisions\/3995"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}