{"id":252,"date":"2020-03-24T20:10:53","date_gmt":"2020-03-24T19:10:53","guid":{"rendered":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/?page_id=252"},"modified":"2022-08-23T16:09:04","modified_gmt":"2022-08-23T14:09:04","slug":"sociolect","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/sociolect\/","title":{"rendered":"Sociolect"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n<div class=\"wp-block-group alignfull\">\r\n<div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\r\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Sociolect<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-649 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/buch-e1585856878476.png\" alt=\"\" width=\"100\" height=\"100\" \/><\/h1>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\r\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis: 66.66%\">\r\n<p>Het begrip <strong>sociolect <\/strong>verwijst naar een <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalvariatie\/\">taalvari\u00ebteit<\/a> die gesproken wordt door de leden van een specifieke sociale groep. Er zijn verschillende soorten groepstalen, bv. jongerentaal, mannen\/vrouwentaal,&#8230; E\u00e9n persoon kan meerdere sociolecten beheersen. Het gebruik hangt af van de groep waarin je je bevindt: een chirurg gebruikt in het ziekenhuis medische vaktaal, maar als ze in het weekend met vriendinnen gaat tennissen, gebruikt ze een andere vari\u00ebteit.<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis: 33.33%\">\r\n<figure class=\"wp-block-table\">\r\n<table>\r\n<tbody>\r\n<tr>\r\n<td><strong>Inhoudsopgave<\/strong><br \/><br \/>1. <a href=\"#gametaal\">&#8216;Gametaal&#8217; als voorbeeld van een sociolect<\/a><br \/>2. <a href=\"#groepstalen\">Soorten groepstalen<\/a><br \/>3. <a href=\"#nuttig\">Nuttig om te weten over sociolecten<\/a><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_uxT1clndRIU\"><div id=\"lyte_uxT1clndRIU\" data-src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FuxT1clndRIU%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/uxT1clndRIU\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FuxT1clndRIU%2F0.jpg\" alt=\"YouTube video thumbnail\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Bekijk deze video op YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><\/p>\n\r\n\r\n\r\n<p>In Suriname praten heteroseksuele mannen meestal <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/drie-keer-nederlands\/nederlandse-taalgebied\/nederlands-in-suriname\/sranantongo\/\">Sranantongo<\/a> met elkaar. Deze taal fungeert hier dus als groepstaal. Nederlands wordt gebruikt om te flirten met een vrouw. <strong>Rachim <\/strong>vertelt er meer over.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p><br \/><a id=\"gametaal\"><\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n\r\n\r\n<p><strong>&#8216;Gametaal&#8217; als voorbeeld van een sociolect<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">Een voorbeeld van een sociolect of groepstaal is <em>gametaal<\/em>. Dat is de taal die <em>gamers<\/em>, liefhebbers van computerspellen, bij onderlinge communicatie gebruiken. Gametaal is halverwege de jaren tachtig ontstaan onder invloed van de codetaal van computerhackers. In gametaal worden veel Engelse woorden gebruikt zoals <em>zapper<\/em> en <em>teamkiller<\/em>, naast afkortingen als OMG, WTF, LOL en ROFLMAO en codes waarbij klinkers door cijfers vervangen worden. Niet lang geleden is <em>Het Grote Games Woordenboek<\/em> verschenen, waarin honderden termen uit de wereld van de computergames verklaard worden. (bron: <a href=\"http:\/\/taalunieversum.org\/sites\/tuv\/files\/downloads\/taalpeil_2009.pdf\">Taalpeil 2009<\/a>)<\/p>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_oSrD8qub5b0\"><div id=\"lyte_oSrD8qub5b0\" data-src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FoSrD8qub5b0%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/oSrD8qub5b0\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FoSrD8qub5b0%2F0.jpg\" alt=\"YouTube video thumbnail\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Bekijk deze video op YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><\/p>\n<p>\n\r\n\r\n<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px\">In de video hiernaast legt een jonge Vlaamse <em>gamer <\/em>een paar voorbeelden uit.<\/p>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\r\n<div class=\"wp-block-image\">\r\n<figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<\/div>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>\r\n\r\n <br \/>\r\n\r\n<\/p>\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\r\n<p><strong>Soorten groepstalen<\/strong><\/p>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\r\n<div class=\"groepstalen hiddenText text-showed\">\r\n<ul>\r\n<li><strong>Leeftijdsgroepen <\/strong>kunnen in hun taalgebruik verschillen. Het is bijvoorbeeld typisch dat jongeren zich afzetten tegen de generatie van hun ouders door bijvoorbeeld nieuwe woorden te bedenken, hippe leenwoorden uit het Engels te gebruiken en bepaalde versterkende elementen (bv. <em>mega<\/em>-) te gebruiken. Een centraal kenmerk van jongerentaal is dat er kenmerken uit verschillende vari\u00ebteiten \u00e9n andere talen in gecombineerd worden (&#8216;bricolage&#8217;). Typisch voor jongerentaal is verder dat het heel snel verandert. Als een woord niet meer &#8216;hip&#8217; is, wordt het vervangen. Jongeren gebruiken jongerentaal om hun geheimen te bespreken. Kenmerkend is dan ook dat ze eigen woorden gebruiken voor thema&#8217;s als seks, drugs en geld. Zie de hoofdstukken over <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/drie-keer-nederlands\/nederlandse-taalgebied\/nederlands-in-nederland\/straattaal\/\">Straattaal<\/a> in Nederland, <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/drie-keer-nederlands\/nederlandse-taalgebied\/nederlands-in-belgie\/citetaal\/\">Cit\u00e9taal<\/a> in Belgi\u00eb en <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/drie-keer-nederlands\/nederlandse-taalgebied\/nederlands-in-suriname\/sranantongo\/\">Wakamantaal<\/a> in Suriname voor voorbeelden.<\/li>\r\n<li>Er wordt beweerd dat <strong>mannen en vrouwen<\/strong> verschillen qua taalgebruik. Over dit <strong>gendergebonden taalvariatie<\/strong>, een controversieel onderwerp, kun je bijvoorbeeld lezen in dit <a href=\"https:\/\/www.ru.nl\/publish\/pages\/941861\/vrouwentaal-mannentaal.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">artikel<\/a> van cultureel antropologe Marijke Naezer.<\/li>\r\n<li>Met een bepaalde <strong>socio-economische klasse<\/strong> kan een bepaald taalgebruik samenhangen. In de begintijd van de sociolingu\u00efstiek, in de jaren zestig van de twintigste eeuw, heeft de Amerikaanse taalkundige William Labov dit fenomeen onderzocht. Hij toonde aan dat de realisatie van de <em>r<\/em> in New York verschillend was naargelang de sociale klasse waartoe iemand behoort. Personen uit de hogere sociale klasse hebben eerder de neiging om de <em>r<\/em> in <em>fourth floor<\/em> uit te spreken dan personen uit de lagere klasse. Dergelijke <strong>klassegebonden taalvariatie<\/strong> is ook in het Nederlands te vinden.<\/li>\r\n<li>Met een bepaald <strong>opleidingsniveau <\/strong>kan ook een bepaald taalgebruik samenhangen.<\/li>\r\n<li>Een <strong>etnische groep<\/strong> kan gebruik maken van een specifiek <strong>etnolect<\/strong>.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>Meer lezen? Kijk op <a href=\"http:\/\/neon.niederlandistik.fu-berlin.de\/nl\/nedling\/langvar\/sociolects\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">NEON<\/a>.<\/p>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n<p>\r\n\r\n <br \/>\r\n\r\n<\/p>\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\r\n<p><strong>Nuttig om te weten over sociolecten<\/strong><\/p>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\r\n<div class=\"nuttig hiddenText text-showed\">\r\n<ul>\r\n<li>Een sociale vari\u00ebteit kan met meerdere sociale of culturele kenmerken verbonden zijn. Zo werd het <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/drie-keer-nederlands\/nederlandse-taalgebied\/nederlands-in-nederland\/poldernederlands\/\">Poldernederlands<\/a> oorspronkelijk geassocieerd met hoogopgeleide en succesvolle vrouwen, en jongerentaal hangt gedeeltelijk samen met de hiphopcultuur.<\/li>\r\n<li>Bovendien kan het gebruik van een sociolect zich uitbreiden van \u00e9\u00e9n groep naar meerdere groepen of zelfs naar de gehele taalgemeenschap.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" \/><\/a><\/figure>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n<p>\r\n\r\n <br \/>\r\n\r\n<\/p>\r\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\r\n<p>Vergelijk met: <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/dialect\/\">Dialect<\/a><\/p>\r\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Sociolect Het begrip sociolect verwijst naar een taalvari\u00ebteit die gesproken wordt door de leden van een specifieke sociale groep. Er zijn verschillende soorten groepstalen, bv. jongerentaal, mannen\/vrouwentaal,&#8230; E\u00e9n persoon kan meerdere sociolecten beheersen. Het gebruik hangt af van de groep waarin je je bevindt: een chirurg gebruikt in het ziekenhuis medische vaktaal, maar als &#8230; <a title=\"Sociolect\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/sociolect\/\" aria-label=\"Lees meer over Sociolect\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4743,"featured_media":0,"parent":223,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-252","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4743"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=252"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3875,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/252\/revisions\/3875"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}