{"id":271,"date":"2020-03-24T21:11:21","date_gmt":"2020-03-24T20:11:21","guid":{"rendered":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/?page_id=271"},"modified":"2020-07-16T11:21:32","modified_gmt":"2020-07-16T09:21:32","slug":"varieteiten-verstaan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/varieteiten-verstaan\/","title":{"rendered":"Vari\u00ebteiten verstaan"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group alignfull\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Vari\u00ebteiten verstaan<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-649 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/buch-e1585856878476.png\" alt=\"\" width=\"100\" height=\"100\"><\/h1>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p>Taal <strong>verstaan <\/strong>is een vaardigheid die je kunt trainen. In <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/over-dutch\/project-summary\/\">Dutch++ <\/a>besteden we bijzondere aandacht aan &#8216;verstavaardigheid&#8217; in samenhang met &#8216;herhaling&#8217; en &#8216;<a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalvariatie\/\">variatie<\/a>&#8216;. We bieden speciale <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/oefeningen\/\">oefeningen<\/a> voor verstavaardigheid aan voor verschillende Nederlandse <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalvariatie\/\">vari\u00ebteiten<\/a>. We willen er de aandacht op vestigen dat in het onderwijs kennismaking met variatie noodzakelijk is om de verstavaardigheid van leerders te bevorderen. Maar ook moedertaalsprekers kunnen hun verstavaardigheid vergroten.<br><br><div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_Pb7SKUI2hvI\"><div id=\"lyte_Pb7SKUI2hvI\" data-src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FPb7SKUI2hvI%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/Pb7SKUI2hvI\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FPb7SKUI2hvI%2F0.jpg\" alt=\"YouTube video thumbnail\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Bekijk deze video op YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Inhoudsopgave<\/strong><br><br>1. <a href=\"#luisteren\">Luisteren, horen, verstaan en begrijpen<\/a><br>2. <a href=\"#verstaan\">&#8216;Verstaan&#8217; als voorwaarde voor &#8216;begrijpen&#8217;<\/a><br>3. <a href=\"#onderlinge\">Onderlinge verstaanbaarheid van taalvari\u00ebteiten<\/a><br>4. <a href=\"#onderzoeken\">Verstaanbaarheid onderzoeken en meten<\/a><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"218\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/729px-Anatomy_of_the_Human_Ear_1_Intl.svg_-300x218.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-272\" srcset=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/729px-Anatomy_of_the_Human_Ear_1_Intl.svg_-300x218.png 300w, https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/729px-Anatomy_of_the_Human_Ear_1_Intl.svg_.png 729w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>Rachim <\/strong>is Surinamer. Hij kan Belgen niet verstaan omdat ze volgens hem binnensmonds praten en een ander accent hebben. Hij moet extra goed luisteren!<\/p>\n\n\n\n<br><a id=\"luisteren\"><\/a>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>Luisteren, horen, verstaan en begrijpen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"luisteren hiddenText text-showed\">\n<ul>\n<li><strong>&#8216;Horen&#8217;<\/strong> is het waarnemen van een geluid waarbij een signaal naar de hersenen wordt gestuurd. Het is een fysiek proces: de gesprekspartner hoort het spraakgeluid.<\/li>\n<li><strong>&#8216;Verstaan&#8217;<\/strong> is de volgende stap: de hoorder herkent een opeenvolging van taaleenheden in de geluidsstroom. &#8216;Verstaan&#8217; betekent dus dat de hoorder in de geluidsstroom klanken en woorden herkent in een specifieke volgorde.<\/li>\n<li><strong>&#8216;Begrijpen&#8217;<\/strong> houdt in dat de betekenis van een taaleenheid ge\u00efnterpreteerd wordt en dat er een koppeling wordt gemaakt tussen de betekenis en de bedoeling van de spreker. &#8216;Begrijpen&#8217; is een mentaal proces: de boodschap dringt door, de hoorder slaagt erin de bedoeling van de spreker te vatten.<\/li>\n<li>Bij <strong>&#8216;luisteren&#8217;<\/strong> vinden de processen van &#8216;horen&#8217;, &#8216;verstaan&#8217; en &#8216;begrijpen&#8217; alledrie plaats.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"padding-left: 30px\">Hoe vlot deze processen verlopen, hangt af van de vaardigheden van de hoorder en van verschillende andere factoren.<\/p>\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\"><\/a><\/figure><p><a id=\"verstaan\"><\/a><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<br>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>&#8216;Verstaan&#8217; als voorwaarde voor &#8216;begrijpen&#8217;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"begrijpen hiddenText text-showed\">\n<p style=\"padding-left: 30px\">Het mag duidelijk zijn dat &#8216;verstaan&#8217; een voorwaarde is voor &#8216;begrijpen&#8217;. Maar juist bij het verstaan kunnen er al problemen optreden.<\/p>\n<ul>\n<li>Het <strong>tempo <\/strong>van de gesproken boodschap speelt een grote rol. Dat kan voor leerders een nog groter probleem zijn dan voor moedertaalsprekers. Het spreektempo van moedertaalsprekers ligt voor leerders vaak te hoog en het wordt niet aan het niveau van de anderstalige aangepast. Leerders hebben vaak niet de gelegenheid om even om een herhaling van de boodschap te vragen.<\/li>\n<li>Bij moedertaalsprekers verloopt het proces van het luisteren meestal vlotter en effici\u00ebnter dan bij leerders, die soms nog moeite hebben met het <strong>herkennen van klanken en woorden in de geluidsstroom<\/strong>.<\/li>\n<li>Het kan ook dat een spreker <strong>mompelt <\/strong>en daardoor niet goed verstaan wordt, in het bijzonder als de gesprekspartner hardhorig is.<\/li>\n<li>Er is in de realiteit veel <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalvariatie\/\"><strong>taalvariatie<\/strong><\/a>: er zijn niet alleen accenten, maar ook <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/dialect\/\">dialecten<\/a> en fenomenen zoals <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/drie-keer-nederlands\/nederlandse-taalgebied\/nederlands-in-belgie\/tussentaal\/\">tussentaal<\/a>. Moedertaalsprekers zijn zelf meestal niet met het hele spectrum van variatie vertrouwd. Maar voor leerders kan taalvariatie een nog groter probleem zijn. Ze zijn zich vaak niet van het bestaan van al die variatie bewust en ze zijn al zeker niet vertrouwd met alle varianten. Behalve het verstaan kan ook het interpreteren of begrijpen een probleem zijn als iemand de betekenis van een woord of lexicale variant niet kent. Dat geldt natuurlijk nog sterker bij dialectwoorden of jargon omdat die niet in leerboeken aangeboden worden.<\/li>\n<\/ul>\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\"><\/a><\/figure><p><a id=\"onderlinge\"><\/a><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<br>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>Onderlinge verstaanbaarheid van taalvari\u00ebteiten<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"onderling hiddenText text-showed\">\n<p style=\"padding-left: 30px\">De onderlinge verstaanbaarheid van verschillende talen en <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalvariatie\/\">vari\u00ebteiten<\/a> wordt bepaald door talige en buitentalige factoren (zie onder andere <a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-nederlands-in-belgie-en-nederland\/\u201c\">Impe &amp; Geeraerts 2008<\/a>):<\/p>\n<ul>\n<li>E\u00e9n objectieve factor is de <strong>lingu\u00efstische afstand <\/strong>tussen de talen of vari\u00ebteiten. Hier gaat het om de mate waarin zij fonetische, lexicale, syntactische en semantische verschillen vertonen. Gelijkenissen zijn doorgaans historisch verklaarbaar op basis van de genetische verwantschap van talen. Nederlands is, net als Duits en Engels, een taal uit de Germaanse taalfamilie terwijl het Frans een Romaanse taal is die teruggaat op het Latijn. Doordat het Nederlands en het Duits sterk op elkaar lijken, kunnen Nederlandstaligen het Duits over het algemeen beter verstaan dan het Frans.<\/li>\n<li>Een verdere factor die verstaanbaarheid be\u00efnvloedt, is de <strong>vertrouwdheid <\/strong>met een taal of vari\u00ebteit. Naast de actieve beheersing van een taal (die taal kunnen spreken of schrijven) kan er een passieve vertrouwdheid met een taal bestaan, d.w.z. die taal om je heen horen of lezen. Het Engels is alomtegenwoordig, in de media, in de bioscoop etcetera. Die vertrouwdheid van de meeste Nederlandstaligen, vooral van de jongere generaties, met het Engels leidt ertoe dat men het Engels beter verstaat dan het Duits.<\/li>\n<li>Een andere factor waarvan de invloed op verstaanbaarheid aangetoond is, is <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalattitude\/\"><strong>taalattitude<\/strong><\/a>. Verstaan is niet alleen een kwestie van <em>kunnen<\/em>, maar ook van <em>willen<\/em> verstaan (<a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-nederlands-in-belgie-en-nederland\/\u201c\">Impe &amp; Geeraerts 2008<\/a>). Sprekers die een negatieve attitude ten opzichte van een vari\u00ebteit of taal hebben, zijn niet zo gemotiveerd om een inspanning te leveren om sprekers van die vari\u00ebteit te verstaan. Een positieve attitude moedigt daarentegen aan om de andere vari\u00ebteit te proberen te verstaan (<a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-nederlands-in-belgie-en-nederland\/\u201c\">Impe &amp; Geeraerts 2008<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\"><\/a><\/figure><p><a id=\"onderzoeken\"><\/a><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<br>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>Verstaanbaarheid onderzoeken en meten<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"onderzoek hiddenText text-showed\">\n<p style=\"padding-left: 30px\">Er zijn verschillende benaderingen om de verstaanbaarheid van gesproken taal te bestuderen (zie bv. <a href=\"\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/literatuur-nederlands-in-belgie-en-nederland\/\u201c\">Kloots &amp; Gillis 2012<\/a>).<\/p>\n<ul>\n<li>Bij <strong>gerapporteerde verstaanbaarheid <\/strong>wordt luisteraars gevraagd om zelf te beoordelen hoe goed ze een luisterfragment verstaan of begrepen hebben. Luisteraars moeten dan hun eigen inschatting op een schaal weergeven.<\/li>\n<li>Een andere benadering is <strong>functioneel geori\u00ebnteerd<\/strong> en gaat na wat de luisteraar werkelijk verstaan heeft. Dat kan experimenteel bepaald worden door het meten van de reactiesnelheid van proefpersonen. Zij krijgen bijvoorbeeld een aantal gesproken woorden gepresenteerd en ze moeten bij ieder woord aangeven of het een bestaand woord is en\/of de betekenis van dat woord weergeven. Men meet hoe veel tijd proefpersonen nodig hebben om te reageren. De achterliggende gedachte is dat hoe sneller iemand antwoordt, des te beter hij of zij de stimulus verstaan heeft. Andere methodes zijn dictees, transcriptietaken, vertaaltaken, meerkeuzeopdrachten of begripsvragen.<\/li>\n<\/ul>\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\"><\/a><\/figure><p><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vari\u00ebteiten verstaan Taal verstaan is een vaardigheid die je kunt trainen. In Dutch++ besteden we bijzondere aandacht aan &#8216;verstavaardigheid&#8217; in samenhang met &#8216;herhaling&#8217; en &#8216;variatie&#8216;. We bieden speciale oefeningen voor verstavaardigheid aan voor verschillende Nederlandse vari\u00ebteiten. We willen er de aandacht op vestigen dat in het onderwijs kennismaking met variatie noodzakelijk is om de verstavaardigheid &#8230; <a title=\"Vari\u00ebteiten verstaan\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/varieteiten-verstaan\/\" aria-label=\"Lees meer over Vari\u00ebteiten verstaan\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4743,"featured_media":0,"parent":223,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-271","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4743"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=271"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3334,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/271\/revisions\/3334"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}