{"id":364,"date":"2020-03-26T11:12:22","date_gmt":"2020-03-26T10:12:22","guid":{"rendered":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/?page_id=364"},"modified":"2020-07-13T09:49:54","modified_gmt":"2020-07-13T07:49:54","slug":"geschiedenis-van-de-taalverhoudingen-in-belgie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/nederlands-taalgebied\/belgie\/taalgebied-belgie\/geschiedenis-van-de-taalverhoudingen-in-belgie\/","title":{"rendered":"Geschiedenis van de taalverhoudingen in Belgi\u00eb"},"content":{"rendered":"\n
\n

Geschiedenis van de taalverhoudingen\"\" in Belgi\u00eb<\/h1>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Om de taalsituatie in Belgi\u00eb te begrijpen, is het nuttig om iets over de geschiedenis van de talen in Belgi\u00eb te weten. Hier volgt een kort overzicht van de belangrijkste historische feiten vanaf de oprichting van Belgi\u00eb tot de staatshervorming in 2000-2001.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
Inhoudsopgave<\/strong>

1. De negentiende eeuw: oprichting van Belgi\u00eb<\/a>
2. Taalstrijd voor het Nederlands<\/a>
3. Vastlegging van de taalgrens<\/a>
4. Na-oorlogse politiek in Belgi\u00eb: naar regionale autonomie<\/a>
5. De staatshervorming vanaf 1970<\/a>
6. Het einde van Belgi\u00eb?<\/a><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/a>\n\n\n\n

\n\n\n\n

De negentiende eeuw: oprichting van Belgi\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het koninkrijk Belgi\u00eb bestaat sinds 1830, toen de zuidelijke provincies uit onvrede met het bestuur van koning Willem I de onafhankelijkheid uitriepen. De negentiende eeuw was de periode waarin veel nationale staten ontstonden. In de overheid en door de elite in de steden, ook in Vlaanderen, werd Frans gebruikt. De Vlaamse provincies waren in die tijd een landelijk gebied, sterk gericht op het dorpsleven en het katholieke geloof. Daar werden alleen Vlaamse dialecten gesproken. Vanaf 1850 begon er verandering in de situatie te komen. Er kwam een industrialisering op gang en er was een groei van de middenklasse. Het werd steeds duidelijker dat je met het Frans als moedertaal veel betere kansen had om op te klimmen in de maatschappij dan wanneer je alleen Vlaams dialect beheerste. Er ontstond een individuele behoefte aan taalrechten voor het Vlaams.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n

\n\n\n\n

Taalstrijd voor het Nederlands<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Vanaf 1900 werd de behoefte aan taalrechten voor het Vlaams nog sterker. Niet alleen kwam men in opstand tegen de steeds verder gaande verfransing. De taalproblematiek kreeg een politieke dimensie. Door de goedkeuring van de eerste taalwetten in 1930 werden er in Belgi\u00eb twee grote eentalige gebieden erkend: het Vlaamse en het Franstalige gebied, en een tweetalig gebied, Brussel. Het territorialiteitsbeginsel werd ingevoerd. Er volgden in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw nog meer taalwetten die een volledige vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen mogelijk maakten. De positie van het Vlaams\/Nederlands werd steeds sterker, ook in het onderwijs (onder andere op de universiteit) en later in het bedrijfsleven. In 1968 werd de Franstalige afdeling van de Leuvense Universiteit verhuisd naar Walloni\u00eb, zodat het Vlaamse deel van Brabant homogeen Vlaams werd en niet verder kon verfransen.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n

\n\n\n\n

Vastlegging van de taalgrens<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Al voor de toepassing van de eerste taalwetten was er behoefte aan een vastgelegde taalgrens. Die behoefte werd steeds sterker bepaald door de angst van de Vlamingen dat het Franstalige gebied zich zou uitbreiden. In 1962-1963 werd de taalgrens in Belgi\u00eb wettelijk vastgelegd en Brussel werd afgebakend, wat tot de dag van vandaag voor wrijvingen zorgt. Het tweetalige Brussel werd beperkt tot 19 gemeenten. Daarnaast werden er administratieve en onderwijsfaciliteiten toegekend aan de Franstalige inwoners in een aantal Vlaamse randgemeenten en aan de Nederlandstalige minderheid in een aantal Waalse randgemeenten. In die zogenaamde \u2018faciliteitengemeenten\u2019, gelegen in eentalig gebied, krijgt de anderstalige minderheid (min. 30%) bepaalde rechten om haar eigen taal te gebruiken. De toepassing van die faciliteiten wordt streng gecontroleerd.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n

\n\n\n\n

Na-oorlogse politiek in Belgi\u00eb: naar regionale autonomie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n

In de tijd na de tweede wereldoorlog werd het ook duidelijk dat er in Belgi\u00eb niet alleen twee taalgebieden maar ook twee verschillende gemeenschappen groeiden. Er was een toenemend etnisch bewustzijn merkbaar en er traden sterke ideologische tegenstellingen op de voorgrond. Het katholieke Vlaanderen stond tegenover het vrijzinnige Walloni\u00eb. De twee regio\u2019s dachten ook geheel anders over de rol van de monarchie. Bovendien waren er economische en sociale verschillen. Er kwam een einde aan de Waalse mijn- en staalindustrie, terwijl de Vlaamse economie sterk groeide en de welvaart in Vlaanderen snel toenam. De twee gemeenschappen kwamen steeds meer tegenover elkaar te staan. Dat leidde tot twee tegenovergestelde bewegingen: terwijl het ene kamp (belgicisten<\/em>) de Belgische eenheid nastreefde, verlangde het andere kamp (wallinganten<\/em> aan de ene en flaminganten <\/em>of Vlaamsgezinden<\/em> aan de andere kant) naar een splitsing van Belgi\u00eb en regionale autonomie.<\/p>\n

De Vlaams-Waalse tegenstellingen gingen vanaf de jaren zestig de politiek beheersen. Er werden langs Vlaamse en Waalse kant een hervorming van het land ge\u00ebist. Belgi\u00eb was een eenheidsstaat: de centrale overheid bestuurde het hele land. In 1954 werd de Vlaams-nationalistische partij De Volksunie<\/em> opgericht, die streefde naar een federalisering<\/em> van de Belgische staat. Een federaal land heeft deelstaten en wordt bestuurd door verschillende regionale overheden. De centrale (federale) overheid heeft alleen nog een aantal cruciale opdrachten. Er werden ook Waalse partijen opgericht die naar federale en socialistische structuurhervormingen van het land streefden. Terwijl de Vlamingen de staatshervorming vooral nastreefden omdat ze hoopten op culturele autonomie, wilden de Walen vooral hun eigen economische politiek kunnen voeren. Eind jaren zestig waren de nationale politieke partijen in Belgi\u00eb verdwenen en waren er alleen aparte Vlaamse en Waalse partijen.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/figure>

<\/a><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

\n\n\n\n

De staatshervorming vanaf 1970<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n