{"id":463,"date":"2020-03-30T11:54:23","date_gmt":"2020-03-30T09:54:23","guid":{"rendered":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/?page_id=463"},"modified":"2020-07-14T11:58:19","modified_gmt":"2020-07-14T09:58:19","slug":"surinaams-nederlandse-woorden","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/nederlands-taalgebied\/suriname\/taalvarieteit-suriname\/surinaams-nederlandse-woorden\/","title":{"rendered":"Surinaams-Nederlandse woorden"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group alignfull\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Surinaams-Nederlandse woorden<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-635\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/gehirn-e1585853622174.png\" alt=\"\" width=\"100\" height=\"100\"><\/h1>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p>Het Surinaams-Nederlands heeft eigen woorden. De Nederlandse Taalunie heeft een <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/taalunieversum.org\/archief\/suriname\/surinaams-nederlands\/\" target=\"_blank\">lijst<\/a> gepubliceerd van een aantal Surinaams-Nederlandse woorden die opgenomen zijn in de Woordenlijst van de Nederlandse taal. Een probleem bij het in kaart brengen van de Surinaams-Nederlandse woordenschat is het volgende: hoe bepaal je de grens tussen leenwoorden uit andere talen (bv. Sranantongo) en codewisseling (spontaan gebruik van een uitdrukking in een andere taal)? Een ander probleem: we moeten een onderscheid maken tussen woorden die heel algemeen zijn onder Surinamers en andere woorden die beperkter zijn in gebruik. De Surinaams-Nederlandse woorden kunnen verdeeld worden in categorie\u00ebn. Hieronder vind je een overzicht. Raadpleeg verder het meest actuele Surinaams-Nederlands woordenboek van De Bies (2009)<strong>[bib]1074[\/bib]<\/strong> en het oudere woordenboek van Van Donselaar (1989) <strong>[bib]1077[\/bib]<\/strong>. Zie verder onder andere het werk van Buma, Essed-Fruin &amp; Gobardhan-Rambocus in de <a href=\"https:\/\/dutchplusplus.ned.univie.ac.at\/biblio\">Literatuurlijst<\/a>. <del>Heel veel leuke voorbeelden vind je in de <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/www.witteraaf.info\/SurinaamseTaalrubriek.htm\" target=\"_blank\">Taalrubriek<\/a> op de website <em>Witte Raaf<\/em>.<\/del><br><br><div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_RO784MuUQ7M\"><div id=\"lyte_RO784MuUQ7M\" data-src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FRO784MuUQ7M%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/RO784MuUQ7M\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FRO784MuUQ7M%2F0.jpg\" alt=\"YouTube video thumbnail\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Bekijk deze video op YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Inhoudsopgave<\/strong><br><br>1. <a href=\"#1\">Woorden die alleen in Suriname voorkomen en niet in enig ander Nederlands<\/a><br>2. <a href=\"#2\">Woorden die in Suriname voorkomen en in Belgi\u00eb of in (Zuid-)Nederlandse dialecten, maar die in Nederland als archa\u00efsmen gelden<\/a><br>3. <a href=\"#3\">Woorden die in Suriname, Belgi\u00eb en Nederland voorkomen maar die in Suriname een andere betekenis of een andere gebruikssfeer hebben<\/a><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"225\" height=\"300\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/JD-zwamp-225x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-464\" srcset=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/JD-zwamp-225x300.jpg 225w, https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/JD-zwamp-768x1024.jpg 768w, https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/JD-zwamp.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>Anike <\/strong>is een Nederlandse studente. Het valt haar op dat er in Suriname ouder taalgebruik voorkomt.<\/p>\n\n\n\n<br>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>1. Woorden die alleen in Suriname voorkomen en niet in enig ander Nederlands<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>type<\/th><th>voorbeelden<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>apporten<\/strong><br>= leenwoorden uit de inheemse talen van Suriname, zoals het Sranan, het Sarnami (Hindoestaans), Surinaams-Javaans en de indianentalen. Deze leenwoorden hebben meestal geen equivalent in het (Europese) Nederlands en vullen een onomasiologische leemte. Ze voldoen aan communicatieve behoeften in de Surinaamse maatschappij, zoals de geografische ligging, de tropische omgeving, de immigratie van verschillende volken.<\/td><td><em>tori<\/em> (Sranan): verhaaltje, babbeltje<br><em>dyogo<\/em> (Sranan): fles bier van 1 liter<br><em>roti<\/em> (Sarnami): soort gevulde pannenkoek<\/td><\/tr><tr><td><strong>leenwoorden uit het Engels<\/strong><\/td><td><em>cell <\/em>&#8216;mobiele telefoon&#8217;<br><em>soft <\/em>&#8216;frisdrank&#8217;<br><em>plane <\/em>&#8216;vliegtuig&#8217;<\/td><\/tr><tr><td><strong>leenvertalingen<\/strong><\/td><td><em>kasgeld <\/em>(van Sranan <em>kasmoni<\/em>): &#8216;onderlinge spaarkas van een kleine groep mensen&#8217;<\/td><\/tr><tr><td><strong>bastaardwoorden<\/strong><br>= vernederlandste vormen van Sranan woorden<\/td><td><em>tjap <\/em>(Sranan van Engels <em>chop<\/em>) &#8216;hak, landbouwgereedschap&#8217;<\/td><\/tr><tr><td><strong>verbasterde vormen van Nederlandse woorden<\/strong><\/td><td><em>lanterfanteren<\/em> (van Nederlands <em>lanterfanten<\/em>) &#8216;rondlopen zonder bezigheden&#8217;<\/td><\/tr><tr><td><strong>verbasterde vormen van Engelse woorden<\/strong><\/td><td><em>doks <\/em>&#8216;eend&#8217;<br><em>zwamp <\/em>&#8216;moeras&#8217;<br><em>trens <\/em>&#8216;sloot&#8217;<\/td><\/tr><tr><td><strong>hybride vormen<\/strong><\/td><td><em>dyogofles<\/em> (Sranantongo <em>dyogo<\/em> + Nederlands <em>fles<\/em>)<\/td><\/tr><tr><td><strong>Nederlandse nieuwvormingen<\/strong><\/td><td><em>schaafijs <\/em>&#8216;geschaafd waterijs&#8217;<br><em>ijsappel<\/em> &#8216;Nederlandse appel (die koel bewaard moet worden)&#8217;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_M2PbLK9rTtU\"><div id=\"lyte_M2PbLK9rTtU\" data-src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FM2PbLK9rTtU%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/M2PbLK9rTtU\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FM2PbLK9rTtU%2F0.jpg\" alt=\"YouTube video thumbnail\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Bekijk deze video op YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><\/p>\n\n\n\n<p>Hoe ziet het typisch Surinaamse <strong><em>schaafijs <\/em><\/strong>er eigenlijk uit? Bekijk de <strong>video<\/strong>!<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-666\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><a id=\"2\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<br>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>2. Woorden die in Suriname voorkomen en in Belgi\u00eb of in (Zuid-)Nederlandse dialecten, maar die in Nederland als archa\u00efsmen gelden<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"woorden2 hiddenText text-showed\">\n<p style=\"padding-left: 30px\">Voorbeelden zijn:<\/p>\n<ul>\n<li><em>valies <\/em>voor &#8216;koffer&#8217;<\/li>\n<li><em>toespijs <\/em>voor &#8216;broodbeleg&#8217;<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"padding-left: 30px\">Er zijn ook gemeenschappelijke woorden die in Suriname een oude betekenis bewaard hebben, die in Europees Nederlands verdwenen is, bv. <em>hartgrondige dank <\/em>&#8216;oprechte dank&#8217;.<\/p>\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\"><\/a><\/figure><p><a id=\"3\"><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr><\/div>\n\n\n\n<p><strong>3. Woorden die in Suriname, Belgi\u00eb en Nederland voorkomen maar die in Suriname een andere betekenis of een andere gebruikssfeer hebben<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"woorden3 hiddenText text-showed\">\n<p style=\"padding-left: 30px\">Algemene voorbeelden zijn:<\/p>\n<ul>\n<li><em>baden <\/em>voor &#8216;douchen&#8217;<\/li>\n<li><em>stroop <\/em>voor &#8216;limonadesiroop&#8217;<\/li>\n<li><em>soepgroente <\/em>voor &#8216;selderij&#8217;<\/li>\n<li><em>verjaring <\/em>voor &#8216;verjaardag&#8217;<\/li>\n<li><em>zetten <\/em>in de betekenis van <em>leggen<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\"><\/a><\/figure><p><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Surinaams-Nederlandse woorden Het Surinaams-Nederlands heeft eigen woorden. De Nederlandse Taalunie heeft een lijst gepubliceerd van een aantal Surinaams-Nederlandse woorden die opgenomen zijn in de Woordenlijst van de Nederlandse taal. Een probleem bij het in kaart brengen van de Surinaams-Nederlandse woordenschat is het volgende: hoe bepaal je de grens tussen leenwoorden uit andere talen (bv. Sranantongo) &#8230; <a title=\"Surinaams-Nederlandse woorden\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/nederlands-taalgebied\/suriname\/taalvarieteit-suriname\/surinaams-nederlandse-woorden\/\" aria-label=\"Lees meer over Surinaams-Nederlandse woorden\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4743,"featured_media":0,"parent":217,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-463","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4743"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=463"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3201,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/463\/revisions\/3201"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}