{"id":568,"date":"2020-04-01T10:59:49","date_gmt":"2020-04-01T08:59:49","guid":{"rendered":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/?page_id=568"},"modified":"2020-07-15T10:56:23","modified_gmt":"2020-07-15T08:56:23","slug":"nederlandse-dialecten","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/nederlands-taalgebied\/nederland\/taalgebied-nederland\/nederlandse-dialecten\/","title":{"rendered":"Nederlandse dialecten"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group alignfull\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Nederlandse dialecten<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-635 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/gehirn-e1585853622174.png\" alt=\"\" width=\"100\" height=\"100\"><\/h1>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p>Er zijn verschillende Nederlandse <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/dialect\/\">dialecten<\/a>. Een dialect is een <strong>geografische vari\u00ebteit<\/strong>, d.w.z., een <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/taalvariatie\/\">taalvari\u00ebteit<\/a> die in een geografisch beperkt gebied voorkomt. West-Vlaams, Zeeuws, Limburgs, Gents, Antwerps, Gronings, Amsterdams: dat zijn allemaal voorbeelden van Nederlandse dialecten.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Inhoudsopgave<\/strong><br><br>1. <a href=\"#belgie\">Dialecten in Nederland en Belgi\u00eb<\/a><br>2. <a href=\"#dialectgroepen\">Indeling in dialectgroepen<\/a><br>3. <a href=\"#dialectgebruik\">Dialectgebruik<\/a><br>4. <a href=\"#reputatie\">Reputatie van dialecten<\/a><br>5. <a href=\"#internet\">Dialecten op internet<\/a><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>Hoe klinkt dialect?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Limburgs dialect (Nederland): <div class=\"compact_audio_player_wrapper\"><div class=\"sc_player_container1\"><input type=\"button\" id=\"btnplay_69ef3c42e6afa1.72132060\" class=\"myButton_play\" onClick=\"play_mp3('play','69ef3c42e6afa1.72132060','https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/limburg_onder_water.mp3','80','false');show_hide('play','69ef3c42e6afa1.72132060');\" \/><input type=\"button\"  id=\"btnstop_69ef3c42e6afa1.72132060\" style=\"display:none\" class=\"myButton_stop\" onClick=\"play_mp3('stop','69ef3c42e6afa1.72132060','','80','false');show_hide('stop','69ef3c42e6afa1.72132060');\" \/><div id=\"sm2-container\"><!-- flash movie ends up here --><\/div><\/div><\/div> <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/limburg_onder_water.mp3\"><\/a> <a rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/Limburgs-dialect_transcriptie.pdf\" target=\"_blank\">transcriptie<\/a><\/li><li>West-Vlaams dialect (Belgi\u00eb): <div class=\"compact_audio_player_wrapper\"><div class=\"sc_player_container1\"><input type=\"button\" id=\"btnplay_69ef3c42e97868.23071169\" class=\"myButton_play\" onClick=\"play_mp3('play','69ef3c42e97868.23071169','https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/Westvlaams.mp3','80','false');show_hide('play','69ef3c42e97868.23071169');\" \/><input type=\"button\"  id=\"btnstop_69ef3c42e97868.23071169\" style=\"display:none\" class=\"myButton_stop\" onClick=\"play_mp3('stop','69ef3c42e97868.23071169','','80','false');show_hide('stop','69ef3c42e97868.23071169');\" \/><div id=\"sm2-container\"><!-- flash movie ends up here --><\/div><\/div><\/div> <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/Westvlaams.mp3\"><\/a> <a rel=\"noopener noreferrer\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/Westvlaams-transcriptie.pdf\" target=\"_blank\">vertaling<\/a><\/li><li><a rel=\"noopener noreferrer\" href=\"http:\/\/www.meertens.knaw.nl\/projecten\/sprekende_kaart\/svg\/\" target=\"_blank\">Sprekende kaart<\/a> van het Meertens Instituut: klik op een rood bolletje en beluister een fragment van het plaatselijke dialect.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Het is zinvol om de dialecten voor Nederland en Belgi\u00eb samen te bekijken omdat ze historisch verwant zijn en daardoor op elkaar lijken. Voor de Nederlandse dialecten bestaan er verschillende indelingen in dialectregio&#8217;s of dialectgroepen. Op de kaart hieronder (van <a href=\"http:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File%3ADutch-dialects.svg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Wikipedia<\/a>) worden 24 groepen onderscheiden, maar de kleuren laten zien dat ze in vijf \u00e0 zes grotere regio&#8217;s ingedeeld kunnen worden.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"269\" height=\"300\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/537px-Dutch-dialects.svg_-269x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-68\" srcset=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/537px-Dutch-dialects.svg_-269x300.png 269w, https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/537px-Dutch-dialects.svg_.png 537w\" sizes=\"auto, (max-width: 269px) 100vw, 269px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<br \/>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>Dialecten in Nederland en Belgi\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"diaNederBel hiddenText text-showed\">\n<p style=\"padding-left: 30px\">Als je op de kaart kijkt, zie je duidelijk dat de dialectregio&#8217;s uitgestrekt zijn over de landsgrenzen heen. Daarom is het zinvol om dialecten voor Nederland en Belgi\u00eb samen te bekijken. De dialecten kunnen verschillen qua woordenschat en grammatica. Zo zijn er in Nederlandse dialecten verschillende namen voor een &#8216;vork&#8217;, bv. <em>verket <\/em>en <em>riek <\/em>(zie <a href=\"http:\/\/taal.phileon.nl\/kaart\/vork.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kaart<\/a>). Ook bestaan er verschillende vormen voor de verleden tijd van het werkwoord <em>dansen<\/em>: in de regio Limburg komt <em>dansde<\/em> voor (zie <a href=\"http:\/\/taal.phileon.nl\/kaart\/danste.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kaart<\/a>). Een opvallend kenmerk dat dialecten onderscheidt, is de verschillende uitspraak, zoals bv. van de woorden <em>oud <\/em>en <em>goud<\/em>, die bv. in het noordoosten van Nederland klinken als <em>old <\/em>en <em>gold <\/em>(zie <a href=\"http:\/\/taal.phileon.nl\/kaart\/ou.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kaart<\/a>). De uitspraak van sommige dialecten wijkt sterk af van die van de standaardtaal. Zie bv. deze <a href=\"http:\/\/taal.phileon.nl\/kaart\/hoppenbrouwers.php#ffm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kaart<\/a> van C. en G. Hoppenbrouwers waarop je de taalkundige afstand kunt bekijken tussen dialecten en het Standaardnederlands in Nederland.<\/p>\n<p>Meer lezen? Kijk naar de informatie over dialecten op <a href=\"http:\/\/neon.niederlandistik.fu-berlin.de\/nl\/nedling\/langvar\/dialects\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">NEON<\/a>.<\/p>\n<figure><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" class=\"wp-image-666 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\"><\/a><\/figure><p><a id=\"dialectgroepen\"><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Indeling in dialectgroepen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"diagroepen hiddenText text-showed\">\n<p style=\"padding-left: 30px\">Er bestaan verschillende indelingen van de Nederlandse dialecten in groepen of regio&#8217;s. Indelingen kunnen bijvoorbeeld op basis van grammaticale kenmerken worden gemaakt. Dialectologe Jo Daan (zie <a href=\"http:\/\/taal.phileon.nl\/kaart\/daan.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kaart<\/a>) ging uit van zes hoofdgroepen en van in totaal 28 Nederlandse dialecten. C. en G. Hoppenbrouwers (zie <a href=\"http:\/\/taal.phileon.nl\/kaart\/hoppenbrouwers.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">kaart<\/a>) maakten een globale indeling met diverse overgangsgebieden. Taalkundige Georges De Schutter (1994) onderscheidde nog maar vijf hoofdgroepen. Actueel maken Taeldeman &amp; Hinskens (2013) <strong>[bib]309[\/bib]<\/strong>&nbsp;een indeling in zes dialectgebieden:<\/p>\n<ol>\n<li>zuidwestelijk dialectgebied (bv. het West-Vlaams en het Zeeuws)<\/li>\n<li>Oost-Vlaams dialectgebied<\/li>\n<li>Brabants dialectgebied (bv. Brabants in Nederland en Antwerps in Belgi\u00eb)<\/li>\n<li>zuidoostelijk of Limburgs dialectgebied<\/li>\n<li>noordwestelijk dialectgebied (bv. Zuid-Hollands)<\/li>\n<li>noordoostelijk dialectgebied (bv. Gronings)<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-666\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><a id=\"dialectgebruik\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<br \/>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>Dialectgebruik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"diagebruik hiddenText text-showed\">\n<p style=\"padding-left: 30px\">De mate van gebruik van dialecten verschilt binnen het Nederlandse taalgebied. In Belgi\u00eb heeft dialect of regionale taal een sterkere positie dan in Nederland. Dat zie je bijvoorbeeld aan het feit dat ouders onder elkaar vaker dialect gebruiken in Belgi\u00eb. Er zijn ook nog verschillen binnen ieder land wat betreft het gebruik van regionale taal en dialect. Binnen Belgi\u00eb heeft regionale taal duidelijk een sterkere positie in West-Vlaanderen en Limburg dan in de rest van het land.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px\">Bekijk deze <a href=\"http:\/\/taal.phileon.nl\/kaart\/dialectgebruik.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Taalkaart<\/a> van het dialectgebruik in Nederland.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px\">Wanneer gebruikt men dialect? Ga naar het hoofdstuk <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/taalgebruik\/\">Taalgebruik<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-666\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><a id=\"reputatie\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<br \/>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>Reputatie van <\/strong><strong>dialecten<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"padding-left: 30px\">Een hele generatie groeide op met de overtuiging dat het dialect waardeloos was en je er niets mee kon bereiken in de maatschappij. Het dialectgebruik is sindsdien duidelijk verminderd. Het resultaat zien we vandaag: personen jonger dan 35 jaar spreken minder dialect dan ouderen (<a href=\"http:\/\/taalunieversum.org\/archief\/taalpeil\/2009\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Taalpeil 2009<\/a>). Ouders spreken tegen hun kinderen minder vaak dialect dan tegen elkaar. Er gaan ook dialectkenmerken verloren, zoals bepaalde woorden die alleen nog door oudere mensen gebruikt worden. Toch verdwijnen de Nederlandse dialecten gelukkig niet volledig. Het dialect krijgt een nieuwe functie: het wordt een soort groepstaal waarmee je kunt laten zien dat je ergens bij hoort. Dialect beheersen wordt nu gezien als een verrijking. Zangers of bands die in het dialect zingen kennen een grote populariteit.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-666\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><a id=\"internet\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<br \/>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p><strong>Dialecten op internet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p style=\"padding-left: 30px\">De volgende websites besteden aandacht aan Nederlandse dialecten (in Belgi\u00eb en\/of Nederland):<\/p>\n\n\n\n<div class=\"dianet hiddenText text-showed\">\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/neon.niederlandistik.fu-berlin.de\/nl\/nedling\/langvar\/dialects\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Neon:<\/a> informatie over taalvariatie en taalgeschiedenis<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/streektaal.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Streektaal.net:<\/a> over erkende streektalen in Nederland<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.ntr.nl\/html\/datisanderetaal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Dat is andere taal<\/a>: serie uit 2012 van de Nederlandse Publieke Omroep over dialect en streektaal<\/li>\n<li><del><a href=\"http:\/\/dwvdnt.org\/ieder-zijn-taal\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">De Wereld van de Nederlandse Taal<\/a>: luisterfragmenten onder &#8216;dialect&#8217;<\/del><\/li>\n<li><del><a href=\"http:\/\/www.huisvanalijn.be\/collection\/collectie-taalkamer\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">De Taalkamer<\/a>: luisterfragmenten van Zuid-Nederlandse dialecten uit het archief van de Universiteit Gent en het museum Huis van Alijn<\/del><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.meertens.knaw.nl\/taaldetector\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">de Taaldetector<\/a>: spreek je van huis uit Nederlands? Beantwoord de vragen, en de Taaldetector analyseert op basis van je antwoorden bij welke dialectgroep jouw vari\u00ebteit hoort.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.spraakmakkers.be\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">spraakmakkers<\/a>: over taalvariatie in (Belgisch) Limburg<\/li>\n<li><del>Man over Woord: serie videoclips over taal en dialect, o.a. over <a href=\"http:\/\/www.canvas.be\/video_overzicht\/64323\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Limburgs<\/a> en <a href=\"http:\/\/www.canvas.be\/video_overzicht\/64311\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">West-Vlaams<\/a><\/del><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.braboland.nl\/dialecten.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Braboland.nl<\/a>: site met veel links rond dialecten in Noord-Brabant<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.variatielinguistiek.ugent.be\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Dialectologie<\/a>: pagina van de afdeling Variatielingu\u00efstiek van de Universiteit Gent<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.variaties.be\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Variaties<\/a>: Koepelorganisatie voor Dialecten en Oraal Erfgoed in Vlaanderen<\/li>\n<li><del><a href=\"http:\/\/www.infserv.net\/lid\/wnd\/f?p=104:31:4284106663482582\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">woordenbank van Nederlandse dialecten<\/a>: doorzoek verschillende dialectwoordenboeken<\/del><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright\"><a href=\"#content\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"40\" height=\"40\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/04\/erhoehen-ansteigen2-e1585913571900.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-666\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nederlandse dialecten Er zijn verschillende Nederlandse dialecten. Een dialect is een geografische vari\u00ebteit, d.w.z., een taalvari\u00ebteit die in een geografisch beperkt gebied voorkomt. West-Vlaams, Zeeuws, Limburgs, Gents, Antwerps, Gronings, Amsterdams: dat zijn allemaal voorbeelden van Nederlandse dialecten. Inhoudsopgave 1. Dialecten in Nederland en Belgi\u00eb2. Indeling in dialectgroepen3. Dialectgebruik4. Reputatie van dialecten5. Dialecten op internet Hoe &#8230; <a title=\"Nederlandse dialecten\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/nederlands-taalgebied\/nederland\/taalgebied-nederland\/nederlandse-dialecten\/\" aria-label=\"Lees meer over Nederlandse dialecten\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4743,"featured_media":0,"parent":153,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-568","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4743"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=568"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3283,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/568\/revisions\/3283"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}