{"id":61,"date":"2020-03-23T13:05:44","date_gmt":"2020-03-23T12:05:44","guid":{"rendered":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/?page_id=61"},"modified":"2022-08-20T21:36:14","modified_gmt":"2022-08-20T19:36:14","slug":"overzicht","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/overzicht\/","title":{"rendered":"Overzicht"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-62 alignright\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/NTU-03-Taalgebied-300x192.gif\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"192\" \/><span style=\"font-size: inherit;background-color: initial\">In Europa is het Nederlands de taal van 17 miljoen mensen in Nederland en van 6 miljoen mensen in Vlaanderen, het Nederlandstalige deel van Belgi\u00eb. In Suriname, in Zuid-Amerika, spreken 450 000 mensen Nederlands. Ook in het Caribisch gebied wordt Nederlands gebruikt. In de hele wereld zijn er dus 23 miljoen moedertaalsprekers van het Nederlands.<\/span><\/p>\n<p>Nederlanders, Belgen en Surinamers spreken niet hetzelfde. Ze gebruiken soms andere woorden en klanken, ze vinden andere woordvormen en woordvolgordes normaal. Zo hoor je wel eens dat je i<span style=\"font-size: inherit;background-color: initial\">n Nederland <\/span><em style=\"font-size: inherit;background-color: initial\">patat <\/em>eet, en diezelfde lekkernij i<span style=\"font-size: inherit;background-color: initial\">n Belgi\u00eb <\/span><em style=\"font-size: inherit;background-color: initial\">frieten<\/em><span style=\"font-size: inherit;background-color: initial\"> genoemd wordt.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-64 alignleft\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/631px-Kaart_patat_friet_frieten.svg_-300x285.png\" alt=\"Benaming voor gefrituurde staafjes aardappel in 1972. Gebaseerd op de kaart Patates frites van Jan Stroop, gepubliceerd op zijn internetpagina Weet wat u eet en in zijn boek Hun hebben de taal verkwanseld (Athenaeum, 2010). In 1972 vroeg Stroop correspondenten van het Meertens Instituut \u2018Hoe noemt men in uw dialect de staafjes aardappel die in vet gebakken en ook wel in zakjes verkocht worden?\u2019\" width=\"160\" height=\"152\" srcset=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/631px-Kaart_patat_friet_frieten.svg_-300x285.png 300w, https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/631px-Kaart_patat_friet_frieten.svg_.png 631w\" sizes=\"auto, (max-width: 160px) 100vw, 160px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-size: inherit;background-color: initial\">Op het kaartje hiernaast, dat taalwetenschappelijk onderzoek naar dit fenomeen toont, zie je dat er meer mogelijkheden zijn, en dat de grenzen niet gelijklopen met de grens tussen Belgi\u00eb en Nederland. Wat gebeurt er eigenlijk als je <em>frieten<\/em> zegt in een\u00a0<em>patat-<\/em>gebied? En wat doen mensen die verhuizen? En wie bepaalt wat juist is?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: inherit;background-color: initial\"> Iemand uit Amsterdam klinkt anders dan iemand uit Antwerpen. Iemand uit Paramaribo klinkt weer helemaal anders. Nederland, Belgi\u00eb en Suriname: dat is minstens drie keer Nederlands.\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Heel veel mensen leren Nederlands. Maar welk Nederlands? Leer je nadenken over &#8216;soorten&#8217; Nederlands? Leer je het Nederlands van de docent? Is het belangrijk of je docent uit Nederland, Belgi\u00eb of Suriname komt? Koop jij <em>patat<\/em> bij de <em>patatkraam<\/em> of haal jij <em>frieten<\/em> bij de <em>frituur<\/em>?<\/p>\n<p><strong>Op talenreis door Nederland en Belgi\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>In het Nederlands in Europa zijn al veel verschillen: het Nederlands in het noorden is anders dan in het zuiden, oosten of westen. Bijna elke stad of dorp heeft zijn eigen vorm van het Nederlands met eigen woorden en klanken. Al die soorten Nederlands zijn regionale vari\u00ebteiten of <strong>dialecten.<\/strong> Op de website van het Meertens Instituut vind je een <a href=\"http:\/\/www.meertens.knaw.nl\/projecten\/sprekende_kaart\/svg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">sprekende kaart<\/a>. Als je een bolletje klikt, hoor je het dialect van die plaats. Natuurlijk veranderen dialecten ook in de loop van de tijd, en is het niet altijd duidelijk waar je de grens tussen twee dialecten kunt trekken. En waarom is het eigenlijk nodig om die exacte plaats te bepalen?<\/p>\n<p>De meeste Nederlandstaligen zeggen <em>huis<\/em>. Wist je dat sommige mensen \u2018huus\u2019, \u2018uus\u2019 of \u2018hoes\u2019 zeggen? Op school leert wel iedereen om\u00a0<em>huis<\/em> te schrijven, en in de les Nederlands leer je geen dialect.\u00a0 Maar afhankelijk van waar en met wie en op welk moment mensen met elkaar spreken, passen ze hun taalgebruik bewust of onbewust aan. En mensen ze reageren ook, bewust of onbewust, op het taalgebruik van hun gesprekspartners.<\/p>\n<p>Nederlanders en Belgen gebruiken verschillende soorten Nederlands in verschillende situaties. Nederlands in de klas klinkt anders dan Nederlands op straat of op tv. In de krant lees je ander Nederlands dan in een sms. Nederlandse jongeren spreken anders op school met de leraar dan n\u00e1 school met hun vrienden. Bijna iedereen praat op het werk anders dan thuis. In het postkantoor praten mensen meestal anders dan in een caf\u00e9. Dat doe jij in je moedertaal toch ook? Het lijkt wel een beetje op andere kleren aantrekken om naar het werk, de sportschool of een feestje te gaan.<\/p>\n<p><strong>Een taal voor elke situatie<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_418\" aria-describedby=\"caption-attachment-418\" style=\"width: 290px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-418 size-medium\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/StepMap-Karte-Suriname-300x183.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"183\" srcset=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/StepMap-Karte-Suriname-300x183.jpg 300w, https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/StepMap-Karte-Suriname-768x470.jpg 768w, https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/StepMap-Karte-Suriname-1024x626.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-418\" class=\"wp-caption-text\">Suriname<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"padding-left: 30px\">Maar het gaat verder. Er zijn niet verschillende soorten Nederlands, naast Nederlands zijn er ook verschillende andere talen. Overal ter wereld wonen mensen die verschillende talen spreken, bij elkaar. Welke talen dat zijn, en welke talen dus in contact komen met Nederlands, dat verschilt van regio tot regio. In Suriname zijn er bijvoorbeeld grote groepen mensen die Saramakkaans spreken, in Vlaanderen vind je veel mensen die Engels en Turks spreken, in Nederland zijn er mensen die Maleis en Arabisch spreken.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px\">Maar in die drie gebieden gebruiken gebruiken de leerkrachten en de kinderen op school Nederlands, ook al spreken de kinderen thuis en op straat een andere taal. Verschillende talen voor verschillende situaties: dat is heel gewoon &#8211; ook al denken we vaak dat er slechts \u00e9\u00e9n taal gesproken wordt.<\/p>\n<p><strong>Zo werkt het<\/strong><\/p>\n<p>Op deze site lees je onder <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/nederlands-taalgebied\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Nederlands Taalgebied <\/a>alles over de regio&#8217;s waar Nederlands gesproken wordt en de verschillende soorten Nederlands die je er vindt, over andere talen en Nederlands, en over wat mensen denken over andere soorten Nederlands.<\/p>\n<p>Moeilijke of belangrijke begrippen zijn steeds gemarkeerd. Als je erop klikt, kom je in het onderdeel <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/begrippen\/\">Begrippen<\/a> terecht. Daar worden deze begrippen verklaard.<\/p>\n<p>Het valt op dat voor een aantal specifieke situaties het taalgebruik erg verschilt tussen de regio&#8217;s. Daarom hebben we een aantal van die situaties apart beschreven onder <a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/taalgebruik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Taalgebruik<\/a>.<\/p>\n<hr \/>\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_etPqZ1JAvZo\"><div id=\"lyte_etPqZ1JAvZo\" data-src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FetPqZ1JAvZo%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/etPqZ1JAvZo\" rel=\"nofollow\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FetPqZ1JAvZo%2F0.jpg\" alt=\"YouTube video thumbnail\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Bekijk deze video op YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><\/p>\n<p><strong>Jessica <\/strong>vertelt: &#8220;In het begin vond ik het Surinaams-Nederlands gek&#8221;. Jessica komt uit Belgi\u00eb. Ze loopt stage in Paramaribo, de hoofdstad van Suriname.<br \/>\n<a id=\"drie\"><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<hr \/>\n<!--[if lt IE 9]><script>document.createElement('audio');<\/script><![endif]-->\n\t<div class=\"wp-playlist wp-audio-playlist wp-playlist-light\">\n\t\t\t<div class=\"wp-playlist-current-item\"><\/div>\n\t\t<audio controls=\"controls\" preload=\"none\" width=\"1178\"\n\t\t\t><\/audio>\n\t<div class=\"wp-playlist-next\"><\/div>\n\t<div class=\"wp-playlist-prev\"><\/div>\n\t<noscript>\n\t<ol>\n\t\t<li><a href='https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/Westvlaams.mp3'>Westvlaams<\/a><\/li>\t<\/ol>\n\t<\/noscript>\n\t<script type=\"application\/json\" class=\"wp-playlist-script\">{\"type\":\"audio\",\"tracklist\":false,\"tracknumbers\":true,\"images\":false,\"artists\":false,\"tracks\":[{\"src\":\"https:\\\/\\\/userblogs.fu-berlin.de\\\/dutch\\\/files\\\/2020\\\/03\\\/Westvlaams.mp3\",\"type\":\"audio\\\/mpeg\",\"title\":\"Westvlaams\",\"caption\":\"\",\"description\":\"\\\"Westvlaams\\\".\",\"meta\":{\"length_formatted\":\"1:15\"},\"image\":{\"src\":\"https:\\\/\\\/userblogs.fu-berlin.de\\\/dutch\\\/wp-includes\\\/images\\\/media\\\/audio.svg\",\"width\":48,\"height\":64},\"thumb\":{\"src\":\"https:\\\/\\\/userblogs.fu-berlin.de\\\/dutch\\\/wp-includes\\\/images\\\/media\\\/audio.svg\",\"width\":48,\"height\":64}}]}<\/script>\n<\/div>\n\t\n<p style=\"padding-left: 30px\"><a href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/files\/2020\/03\/Westvlaams-transcriptie.pdf\"><strong> vertaling<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In Europa is het Nederlands de taal van 17 miljoen mensen in Nederland en van 6 miljoen mensen in Vlaanderen, het Nederlandstalige deel van Belgi\u00eb. In Suriname, in Zuid-Amerika, spreken 450 000 mensen Nederlands. Ook in het Caribisch gebied wordt Nederlands gebruikt. In de hele wereld zijn er dus 23 miljoen moedertaalsprekers van het Nederlands. &#8230; <a title=\"Overzicht\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/overzicht\/\" aria-label=\"Lees meer over Overzicht\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4734,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-61","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/61","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4734"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61"}],"version-history":[{"count":46,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/61\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3836,"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/61\/revisions\/3836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/userblogs.fu-berlin.de\/dutch\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}